صدای خوزستان :آنچه امروز از آن به‌عنوان عدالت شهری و اجتماعی یاد می‌کنیم ، توزیع خدمات شهری است، توزیع خدمات شهری یکی از مهم‌ترین مسائل پیش روی اغلب کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه بوده و است.

ضرورت این امر از آنجا قابل توجه است که هر‌گونه برنامه‌ریزی و از آن جمله برنامه‌ریزی شهری باید در پی برآورد حقوق انسان‌ها یا توسعه انسانی باشد.

شهر اهواز به عنوان مرکز استان خوزستان در چند دهه اخیر تحولات زیادی را در زمینه‌های کالبدی، اجتماعی و اقتصادی به خود دیده است.

پیدایش بافت‌های جدید شهری و تغییرات بافت قدیمی شهری باعث ایجاد فضای دوگانه و یا چندگانه در مناطق مختلف شهر شده است و عدم توزیع مناسب خدمات شهری به‌صورت یکسان در سطح شهر اهواز یکی از مشکلات شهرنشینی در این شهر است.

آنچه امروز به نظر می‌رسد بین مناطق اهواز از لحاظ خدمات شهری تفاوت معناداری وجود دارد. به طوری‌که مناطق برخوردار به‌خودی خود از توان رشد بالائی برخوردارند و بر همین اساس بخش قابل توجهی از سطوح عالی خدماتی، اجتماعی و اقتصادی را به‌خود اختصاص می‌دهند؛ در حالی‌که بقیه مناطق به آنها وابسته شده و تحت نفوذ آنها قرار میگیرند.

آری درست است، تسلط نظام سرمایه‌داری بر فضای شهری، شهرها را با چالش‌های بسیار رو به‌رو کرده است که از مهم‌ترین این چالش‌ها بی‌عدالتی فضائی و نابرابری در توزیع خدمات یا همان بی‌عدالتی شهری است.

بنابراین عدالت در شهر باید به دنبال تخصیص مناسب و متناسب، امکانات و خدمات، استفاده از توان‌های بالقوه و بالفعل در شهر، از بین بردن شکاف بین فقیر و غنی در شهر و جلوگیری از به‌وجود آمدن زاغه‌های فقر باشد.

پس توزیع بهینه خدمات و امکانات باید به گونه‌ای هدایت شود که به نفع تمامی اقشار و گروه‌های اجتماعی جامع شود و عدالت اجتماعی ، فضائی و شهری تحقق یابد.

بدیهی است که تاثیر فعالیت‌های عمرانی بر نوع کاربری‌ها متفاوت است اگر هر کاربری با توجه به معیارهای صحیح مکان‌یابی شود ، تضعیف هیچ بخشی را سبب نخواهد شد بلکه آرامش و رفاه بیشتری را برای ساکنان شهر به ارمغان خواهد آورد.

اختصاص اراضی شهری و مکان‌یابی فضاهای خدماتی و مسکونی در صورت رعایت اصول ضوابط شهرسازی سبب فراهم شدن توزیع عادلانه خدمات و امکانات، دسترسی مناسب ساکنان به خدمات و امکانات مورد نیاز ، کاهش سفرهای درون شهری و افزایش نسبی متوسط قیمت اراضی می‌شود.

پذیرش این اصل که توسعه پایدار مستلزم برقراری عدالت اجتماعی و فضائی در شهرهاست، رفع نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی، آسیب‌پذیری اقشار کم درآمد، توزیع بهینه خدمات و امکانات و توجه به نیازهای اساسی شهروندان، هر چه بیشتر به اهمیت نگرش به توسعه پایدار می‌افزاید.

شهر اهواز مرکز استان خوزستان با مساحت تقریبی ۲۲۰ کیلومتر مربع وسیع‌ترین شهر استان است.

این شهر دارای هشت منطقه شهرداری است که هر یک دارای سه یا چهار ناحیه بوده، در برسی‌های انجام شده میزان برخورداری مناطق شهر اهواز از امکانات و خدمات شهری حاکی از آن است که در بین مناطق شهری تفاوت زیادی وجود دارد، به گونه‌ای که مناطق ۴، ۳ و۵ با داشتن بالاترین امتیاز برخوردارترین مناطق در شهر بوده و مناطق ۶و۷ محروم‌ترین مناطق شهری از لحاظ برخورداری از امکانات شهری و مناطق ۲، ۱ و ۸ در وضعیت متوسطی قرار دارند.

بدیهی است توجه به مقوله عدالت فضائی در برخورداری مطلوب و دسترسی مناسب به خدمات مختلف عمومی شهری که باید متناسب با فاکتورهای مختلفی چون جمعیت در اختیار همگان باشد، می‌تواند راه‌گشای برنامه‌ریزان جهت تقویت مناطق محروم‌تر، کاهش نابرابری‌ها، رضایت شهروندان از محیط زندگی و در نهایت موجب ثبات سیاسی و اقتدار ملی شود.

Share This:

نظر شما!!